‘Ik kan wel janken’, Gian van Veen naar WK-finale in jongste PDC-titelstrijd ooit tegen Littler

Gian van Veen heeft zich op fenomenale wijze geplaatst voor de finale van het PDC WK darts. In Alexandra Palace versloeg de 23-jarige Nederlander zijn idool Gary Anderson met 6-3 in sets en dwong zo een historische clash af met titelverdediger Luke Littler. Het wordt met 23-jarige Van Veen en de 18-jarige Littler de jongste WK-finale in de PDC-geschiedenis.

Tegen tweevoudig wereldkampioen Anderson speelde Van Veen opnieuw op wereldniveau. Beide spelers noteerden een gemiddelde rond de 103 punten per beurt en deelden zelfs in één set allebei een 170-finish uit, pure dartsmagie op het grootste podium.

Van Veen moest de eerste set nog aan de Schot laten, maar draaide daarna het duel om. Hij pakte vier sets op rij, overleefde een orkaan aan scores van Anderson en hield zijn eigen niveau tegelijk indrukwekkend hoog. “Ik genoot van iedere seconde,” zei hij na afloop. “Gary speelde fenomenaal, vooral in die vijfde set. Maar ik bleef vechten en ben zo opgelucht dat ik de klus heb afgemaakt, zelfs met het publiek tegen me.”

Toch was er onderweg frustratie. Toen hij twee pijlen miste op 67, kreeg Anderson weer de overhand. “Ik was echt boos op mezelf én op het publiek dat ik me liet gek maken,” gaf Van Veen toe. “Maar daarna pakte ik die 59-finish om 5-3 te maken. Toen dacht ik: oké, je kunt dit ook als de hele zaal tegen je is. Dat gaf zo’n goed gevoel voor de rest van de wedstrijd.”

Na de laatste dubbel volgde de ontlading. Tegen Viaplay-commentator Arjan van der Giessen bracht Van Veen nauwelijks woorden uit zijn mond. “Wat een avond, wat een wedstrijd… Ik kan wel janken,” stamelde hij, zichtbaar geëmotioneerd, terwijl het publiek hem toezong.

De route van Van Veen naar deze droomfinale is allesbehalve vanzelfsprekend. Nog geen vier jaar geleden kampte hij met ernstige dartitis. “Ik dacht erover om mijn pijlen weg te leggen,” vertelde hij in de persconferentie. “Maar ik hield te veel van het spel. Ik wilde met vrienden blijven spelen, toernooien gooien. Dat heeft me erdoorheen gesleept.”

Nu staat hij op hetzelfde podium te vechten om de wereldtitel en een recordbedrag van één miljoen pond aan prijzengeld. “Als ik eraan denk dat je misschien een dubbel voor een miljoen krijgt, is dat natuurlijk bizar,” lachte hij. “Maar in de wedstrijd denk je daar niet aan. Vanavond speelde ik al voor 200.000 pond, dat gaat helemaal langs je heen. Het enige wat telt is winnen.”

Ondanks de euforie blijft Van Veen opmerkelijk nuchter. “Ik ben supertrots, maar de klus is nog niet geklaard,” zei hij. “Ik kwam hier met één doel: wereldkampioen worden. Dat blijft ook morgen mijn doel. Als ik verlies van Luke, ben ik nog steeds heel trots op wat ik heb gedaan, maar ik stop niet met dromen voordat ik die trofee vasthoud.”

In de kwartfinale rekende hij al overtuigend af met wereldkampioen Luke Humphries, ook daar met een gemiddelde ruim boven de 100. Nu wacht opnieuw een Luke, maar dan eentje waar hij al jarenlang mee duelleert.

In de finale treft Van Veen regerend wereldkampioen Luke Littler, die eerder op de avond Ryan Searle overtuigend uitschakelde en zo zijn derde WK-finale op rij bereikte. De partij vormt de jongste PDC WK-finale aller tijden: Littler is 18, Van Veen 23.

“Het wordt ongelooflijk zwaar,” weet Van Veen. “Iedereen weet wat Littler kan. Hij zet je vanaf set één onder druk en dat kan misschien dertien sets lang duren. Scorend is hij waarschijnlijk beter dan ik, dus ik moet meekomen in de triples en al mijn kansen pakken. Als ik minder speel, gaat hij me slopen, zo simpel is het.”

De twee kennen elkaar door en door via de Development Tour en eerdere grote finales. Littler won bijvoorbeeld de WK-jeugdfinale van 2023, waarin Van Veen één pijl miste om 5-5 te maken. “Na die partij wist ik: nu weet de hele wereld wat Luke kan,” blikte Gian terug. “Maar sindsdien heb ik hem ook vaak genoeg pijn gedaan. Ik weet hoe het voelt om hem te verslaan, alleen nog niet op dit podium, in deze wedstrijd.”

Met zijn WK-run heeft Van Veen zich bovendien opgewerkt tot de nieuwe nummer één van Nederland op de wereldranglijst, voorbij Michael van Gerwen. Daarmee sluit hij aan in een bijzonder rijtje landgenoten die een WK-finale haalden: eerder deden alleen Raymond van Barneveld en Van Gerwen dat.

Volgens Van Veen past zijn doorbraak in een bredere verschuiving in de dartswereld. Het hele jaar door zag hij jonge talenten opstaan. “Zoveel jonge gasten die nu doorkomen. Wessel Nijman heeft een geweldig jaar, Josh Rock wint de World Cup, en dan natuurlijk wat Luke laat zien,” zegt hij. “Het is echt een changing of the guard.” Van Veen hoopt dat zijn succes een nieuwe golf aan Nederlandse jeugdspelers inspireert om het dartbord op te zoeken.

De finale tussen Luke Littler en Gian van Veen wordt zaterdagavond 3 januari gespeeld in Alexandra Palace in Londen. De wedstrijd begint om 21.00 uur Nederlandse tijd.

De winnaar pakt naast de Sid Waddell Trophy ook voor het eerst in de geschiedenis een hoofdprijs van één miljoen pond.